“Türkiye’nin ilk cep uydusu” olarak kabul edilen Grizu-263A, 2018 yılında Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi bünyesinde Grizu-263A Uzay Takımı tarafından başlatılmış bir projedir. Bu uzay takımı, uzay, uydu ve havacılık çalışmaları yapmak için kurulmuş öğrenci takımıdır. Takımın ilk hedefi Dünya’nın en prestijli model uydu yarışması olarak kabul edilen “CanSat Competition”‘a katılmaktır.
“CanSat Competition”, Amerikan Uzay Kurumu (AAS) ile Amerikan Uçak ve Enstitüsü’nün (AIAA) düzenlediği ve NASA’nın desteklediği geleneksel bir tasarla-yap-fırlat öğrenci yarışmasıdır. Bu yarışma temel mühendislik bilgisini en iyi şekilde kullanmaya dayalıdır ve bunu en iyi şekilde gerçekleştirmeye yatkın katılımcılara ev sahipliği yapar. Bu yarışmaya hazırlanma aşamasında adaylar CanSat eğitiminden geçerler. Eğitim, uzay sistemleri alanında kendini geliştirmek isteyen adaylara uydu tasarımı ve uzay teknolojileri geliştirme konusunda ileride karşılaşabilecekleri sorunları önceden gösterip çözüme yönelik bir bakış açısı ve tecrübe kazandırmayı amaçlayan model uydu tasarım ve üretim yöntemidir.
Yarışmanın bu kadar yönlü ve ileriye dönüt olması Uzay Takımı’nın ilgisini çekti ve yarışmada 4 sene üst üste ön elemeleri geçerek Amerika Birleşik Devletleri’nde gerçekleşen finallere davet edildiler. Finallerde ise iki sene üst üste Dünya 2.liği, bir sene de Dünya 4’lüğü kazandılar. Bu çalışmalarının ardındaki başarıları onları girişimciliğe yönelterek Grizu-263A cep uydusunu oluşturmalarına vesile olmuştur.
Grizu-263A
Ülkenin ilk cep uydusu Grizu-263A, Türkiye’nin TÜRKSAT-5A‘dan sonra uzay yolculuğuna kazandırmış olduğu en önemli projelerden bir tanesidir. 250 gram ağırlığında, 5x5x5 boyutlarında, pocketqube (cep boyutu) standartlarında bir pico uydudur. Tasarımın küçük boyutta olması akıllarda oluşan sorulardan bir tanesi. Bildiğiniz üzere uydu fırlatma giderleri milyonlarca dolar seviyesinin üstünde ve bu sebepten ötürü Uzay Takımı uyduyu küçük boyutta üreterek maliyeti azaltmayı amaçlamakla beraber uydunun da hızlı ve daha güvenli bir şekilde uzaya gitmesini sağlamış oldu.
Uyduların hayatımızı kolaylaştıran haberleşme, internet erişimi, navigasyon gibi birçok gelişmiş fonksiyonları bulunmaktadır. Grizu-263A, saymış olduğum fonksiyonlar dışında birçoğumuzun bilmediği özgün fonksiyonlar da içermekte. Yerleşik bilgisayar (OBC), elektrik-güç (EPS), haberleşme (COMM) ve pasif manyetik stabilizasyon (PMAC) alt sistemleri olmak üzere 4 alt sistemden oluşuyor. Takımın uyduyla beraber öncelikli hedefi, bu kadar küçük bir uyduyla uzay ve dünya arasında sağlıklı haberleşme sağlayarak tüm alt sistemlerin testini gerçekleştirmek, pasif manyetik alt sistemiyle uydunun uzayda sağlıklı bir şekilde yörüngede kalabilmesini sağlamaktır.
Grizu-263A Ne Zaman Fırlatılacak?
Türkiye’nin ilk cep uydusu (pocketqube satellite) Grizu-263A‘nın fırlatma tarihi, fırlatıcı firma SpaceX tarafından 14 Ocak 2021 olarak ve belirlenmişti. Fakat geçtiğimiz günlerde ileri bir tarihe ertelendi. Detaylı bilgi almak için tıklayın.
Uydu SpaceX Falcon 9 roketi ile Cape Canaveral Fırlatma Üssü’nden yörüngeye gönderilecek ve görev yapmaya başlayacak. Adını Zonguldak’ta meydana gelen grizu patlamasında yaşamını yitiren 263 madenciden almakta olan uydu madencilerin isimleriyle atılacaktır. Bu yolculuğu Grizu Uzay Takımı’nın Youtube kanalından canlı olarak izleyebilirsiniz. Buraya tıklayarak kayıt olabilir aynı zamanda uzay takımının diğer çalışmalarını da inceleyebilirsiniz.
